Strona główna > Cytaty > Nauka > Piękno w nauce

Piękno w nauce


Henri Poincare, matematyk
  • „Uczony nie bada przyrody dlatego, że jest użyteczna; bada ją, bo sprawia mu to przyjemność, a sprawia mu przyjemność, bo przyroda jest piękna. Gdyby nie była piękna, nie warto by jej było poznawać, życie nie byłoby warte, aby je przeżywać (...) mówię tutaj o owym wewnętrznym pięknie, płynącym z harmonijnego ładu części, uchwytnym dla czystego umysłu.”
(Źródło: Chandrasekhar S.: Prawda i piękno. Estetyka i motywacja w nauce. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999. ISBN 83-7180-147-5. s. 97)

Paul Dirac, fizyk
  • „[Matematycznego piękna] nie można zdefiniować, podobnie jak nie można zdefiniować piękna w sztuce, ale ludzie, którzy zajmują się matematyką, zazwyczaj bez trudu je rozpoznają.”
(Źródło: Chandrasekhar S.: Prawda i piękno. Estetyka i motywacja w nauce. Warszawa: Prószyński i S-ka, 1999. ISBN 83-7180-147-5. s. 110)

Ian Stewart, matematyk

  • „Istnieje niewątpliwie coś takiego, jak „paskudna matematyka”. Myślę, że jedną z przyczyn tego, że wielu z nas cierpi, zajmując się matematyką, jest to, że dostrzegamy tu właśnie brzydotę, a nie jakieś „piękno”. Istnieje jednak specyficzny rodzaj estetyki matematycznej, odczuwamy to, kiedy zagłębiamy się w tę dziedzinę. Nasunąć się tu może porównanie z kompozycją muzyczną, w której wszystko się jakoś ze sobą łączy i odnosi się wrażenie absolutnej nieuchronności.”

(Źródło: Melvyn Bragg: Na barkach gigantów. Wielcy badacze i ich odkrycia od Archimedes do DNA. Warszawa: Prószyński i S-ka. 83-7337-854-5. s. 138)

 
Robert May, zoolog

  • „Ludzie, którzy zajmują się czystą matematyką, uprawiając tę „sztukę dla sztuki”, albo też fizyką i biologią teoretyczną, używając matematyki jako narzędzia do zrozumienia świata, potrafią intuicyjnie odróżnić elegancję i piękno od ewentualnej gmatwaniny. Postawmy tu pytanie, czy ostatnie twierdzenie Fermata zostało rzeczywiście udowodnione, gdy jego dowód zajął cała książkę? Lub czy faktycznie rozwiązaliśmy dany problem, jeśli wymagało to przyjęcia 5086 wyjątków od reguły? Niewątpliwie takie rozwiązania nie są piękne, chociaż mogą okazywać się skuteczne. Istnieje pojęcie piękna, odgrywające rolę „przewodnika” w niektórych zagadnieniach fizyki teoretycznej. Ale wiąże się z tym pewne niebezpieczeństwo. Kierowanie się kryterium piękna może wprowadzać w błąd podczas badania wielu sytuacji biologicznych, w których przypadku istotą rzeczywistości jest właśnie gmatwanina.”

(Źródło: Melvyn Bragg: Na barkach gigantów. Wielcy badacze i ich odkrycia od Archimedes do DNA. Warszawa: Prószyński i S-ka. 83-7337-854-5. s. 138)

Arystoteles, filozof
  • „Głównymi formami piękna jest porządek, symetria i wyrazistość, czym odznaczają się szczególnie nauki matematyczne”
(Źródło: Roman Murawski: Filozofia matematyki. Zarys dziejów. Warszawa: PWN, 2001. 83-01-13604-9. s. 29)

Albert Einstein, fizyk
  • „Przy pracy odczuwa się wielką satysfakcję estetyczną. Satysfakcja intelektualna jest ściśle powiązana  z estetyczną.”
(Źródło: Abraham Pais: Tu żył Albert Einstein. Warszawa: Prószyński i S-ka. ISBN 83-7469-187-5. s. 185)