Strona główna > Słownik > Impact factor (IF)

Impact factor (IF)

Wskaźnik impact factor (IF) danego czasopisma to liczba cytowań uzyskanych przez to czasopismo w roku bieżącym dla artykułów opublikowanych w nim w ciągu n (najczęściej dwóch) poprzednich lat, podzielona przez ogólną liczbę artykułów zamieszczonych w tym czasopiśmie w tych samych n latach.

Źródłem wskaźnika IF w dziedzinie nauk ścisłych jest wydawana corocznie baza Journal Citation Reports (JCR). Jej zawartość podlega stałej weryfikacji, w wyniku której do bazy wchodzą nowe tytuły, znikają natomiast te, które nie sprostały wymogom stawianym przez ISI. Indeksowane przez Instytut Filadelfijski czasopisma są wybierane na podstawie tzw. prawa Bradforda, które głosi, że w każdej dziedzinie naukowej istnieje pewna, niezbyt liczna grupa czasopism (rzędu od 5 do 30), w których ukazuje się 99% wszystkich naprawdę istotnych dla danej dziedziny publikacji, a pozostałe czasopisma można uznać za całkowicie drugorzędne. Co roku, pewna część czasopism jest z tej listy usuwana (gdy IF dla danego czasopisma spada poniżej 0.1) a inne są w to miejsce przyjmowane. IF dla poszczególnych tytułów zmienia się w czasie, np. dla serii Lecture Notes in Computer Science w poszczególnych latach przedstawia się następująco: 1992 – 0,127; 1993 – 0,125; 1994 – 0,296; 1995 – 1998 brak tytułu na liście; 2000 – 0,390; 2001– 0,415; 2002 – 0,515; 2003 – brak; 2004 – 0,513 (Źródło: Chadaj Anna: Lista filadelfijska a impact factor [on line] [dostęp  14 września 2006 r.]. Dostępny w Internecie: http://www.biuletyn.agh.edu.pl/archiwum_bip/_2005/_144_145/11_144_145.html) W 2005 r. wskaźnik IF dla Lecture Notes in Computer Science wynosił 0,402. W 2006 r. brak czasopisma w bazie JCR. W 2007 i 2008 r. czasopismo zostało usunięte z bazy SCI ("listy filadelfijskiej").

Informacje o IF poszczególnych tytułów lub ranking tytułów z określonych dziedzin (np. z matematyki) można uzyskać w Ośrodku Informacji Naukowej Biblioteki Głównej PW. Biblioteka Główna PW udostępnia listę aktualnych wskaźników IF pod adresem http://www.bg.pw.edu.pl/dlanauki.html

 Lista czasopism z największym IF jest dostępna pod adresem http://www.sciencegateway.org/impact/index.html.  W roku 2005 największy IF był równy 49,794 ( czasopismo CA-A Cancer Journal for Clinicians). w 2006 roku to samo czasopisma miało IF równy 63,345.


IF (pol. współczynnik wpływu, współczynnik oddziaływania) wywołuje wiele kontrowersji i liczne dyskusje.  Przykładem tych kontrowersji może być następujący fakt:  w Narodowych Instytutach Zdrowia w USA przeprowadzono badanie ankietowe, w których poproszono 50 naukowców o sporządzenie listy najbardziej prestiżowych czasopism naukowych i klinicznych - na liście rankingowej znalazły się czasopisma, których IF wahały się od 3 do 168 ułożone w porządku zupełnie niezależnym od wartości ich impact factor.(Źródło: Revheim Rosława: Impact Factor – polubić, czy lekceważyć [on line], Główna Biblioteka Lekarska, Warszawa [dostęp 16 września 2004]. Dostępne w Internecie: http://www2.bg.am.poznan.pl/inne/konferencja/streszczenia.php?i=2 )

I jeszcze jedna opinia: „Cytowalność nie jest dobrym wskaźnikiem ze względu na bardzo znaczne różnice między dyscyplinami. Na przykład, średnia dla całego świata liczba cytowań jednej publikacji z biologii molekularnej wynosiła w latach 1981-97 ok. 27, w biologii i biochemii prawie 18, podczas gdy w naukach o ziemi 8,9, w naukach inżynieryjnych tylko 4,4, w lingwistyce 1,0, a w literaturoznawstwie zaledwie 0,35. Jest więc oczywiste, że jedno cytowanie z lingwistyki to bardzo dużo, a z biologii molekularnej – bardzo niewiele. Zwracają także uwagę różnice zwyczajów między bliskimi dziedzinami: na przykład prace astrofizyczne są cytowane średnio trzy razy częściej niż prace matematyczne.”(Źródło: Wróblewski A. W.: Publikacje i cytaty, „Forum Akademickie” 1998 [on line],  nr 9 [dostęp 19 września 2006 r.]. Dostępne w Internecie: http://forumakad.pl/archiwum/98/9/artykuly/06-zycie_akad.htm])

Potencjalną konkurencją dla IF mają być wskaźniki tworzone na podstawie bazy Scopus, prowadzonej przez wydawnictwo Elsevier. Według twórców, baza Scopus jest obszerniejsza, bo obejmuje 14 000 czasopism (w porównaniu z 7000 w ISI), łatwiejsza i przyjemniejsza w obsłudze i lepiej zintegrowana z elektronicznymi bazami danych wydawców poszczególnych czasopism. Posiada ona podobny system indeksowania cytowań jak baza ISI, który obejmuje także cytowania patentowe, czego nie ma w bazie ISI. Baza Scopus reklamuje się także jako mniej "amerykocentryczna". W bazie ISI ponad 70% indeksowanych czasopism jest wydawana w USA, podczas gdy w Scopus ponad 60% pochodzi spoza USA. Baza ta jest, podobnie jak ISI Web of Science, dostępna przez swoją stronę WWW po opłaceniu rocznej subskrypcji. Mimo wielu przewag w stosunku do ISI, baza Scopus jest aktualnie znacznie mniej popularna od ISI, głównie dlatego, że powstała stosunkowo niedawno.

Do ewaluacji czasopism z zakresu medycyny stosowany jest wskaźnik ICV (Index Copernicus Value). Dane o tych wskaźnikach można znaleźć pod adresem http://journals.indexcopernicus.com/masterlist.php

Od 2008 r. w naukach humanistycznych funkcjonuje lista czasopism ERIH (European Reference Index for Humanities), która oparta jest na eksperckich ocenach, a nie na IF.